Bµi nµy ®Ò-nghÞ mét chiÕn-l­îc trong ngµnh tin-häc thÝch-øng víi vÞ-trÝ cña ViÖt-nam trªn ThÕ-giíi. Sau khi tãm t¾t nh÷ng nguyªn-t¾c cña chiÕn-l­îc, chóng t«i nªu lªn danh-s¸ch nh÷ng viÖc nªn lµm ®Ó lîi-dông thêi-c¬ vµ n¾m mét sè ®Þa-®iÓm m¹nh trªn thÞ-tr­êng tin-häc quèc-tÕ.

Mét chiÕn-l­îc dùa trªn ba tiªu-chuÈn : tËp-trung lùc-l­îng, gi÷ thÕ chñ-®éng vµ tiÕt-kiÖm t­-liÖu. Trong chiÕn-l­îc c«ng-nghÖ vai trß cña Nhµ N­íc lµ cèt-yÕu dï lµ trong kinh-tÕ thÞ-tr­êng hay lµ kinh-tÕ chØ-huy. Vai trß cña Nhµ N­íc cã thÓ tãm t¾t ë ba viÖc : Nhµ N­íc b¶o-vÖ, Nhµ N­íc b¶o-hé vµ Nhµ N­íc kinh-doanh. Tin-häc cã nh÷ng ®Æc-®iÓm sau ®©y mµ ViÖt-nam cã thÓ lîi-dông :

• "vÐ vµo cöa" cña mét sè nghÒ tin-häc rÊt lµ cao, tèi-thiÓu ph¶i tÝnh ®Çu-t­ b»ng tû ®«-la, nh­ng còng cã rÊt nhiÒu nghÒ th× c¸i "vÐ vµo cöa" l¹i rÊt lµ rÎ, tÝnh b»ng ngh×n ®«-la,
• v× lµ mét c«ng-nghÖ míi, n­íc nµo còng cßn cã thÓ theo kÞp tiÕn-bé cña ThÕ-giíi,
• mét sè nghÒ kh«ng cÇn ®Õn tay nghÒ cao (nh­ lµ lËp-tr×nh), nh­ng cã mét sè nghÒ cÇn ®Õn häc-thøc cao vµ nhiÒu kinh-nghiÖm (nh­ lµ dù-¸n-tr­ëng),
• trõ nh÷ng c¸-biÖt, nh÷ng ng­êi kÐm häc-thøc th× kh«ng thÓ nhê ë kinh-nghiÖm th©m-niªn mµ tiÕn lªn cao ®­îc,
• ngoµi nghÒ lËp-tr×nh ra th× sù ph¸t-triÓn cña tÊt c¶ nh÷ng nghÒ liªn-quan ®Õn tin-häc ®Òu tuú-thuéc ë nhu-cÇu c¸c c«ng-nghÖ kh¸c vµ cã ¶nh-h­ëng tèt ®Õn sù ph¸t-triÓn cña nh÷ng c«ng-nghÖ kh¸c.

V× thÕ mµ ta ph¶i chän nh÷ng chiÒu-h­íng ph¸t-triÓn nµo cã thÓ tËn-dông ba ®Æc-®iÓm trªn vµ t«n-träng ba tiªu-chuÈn cña chiÕn-lù¬c-häc mµ chóng t«i nh¾c l¹i ë më bµi. Sau ®©y lµ nh÷ng ®Ò-nghÞ cña chóng t«i.

§Ó t«n-träng tiªu-chuÈn "gi÷ thÕ chñ-®éng" th× thay v× lËp-tr×nh thuª cho ngo¹i-bang, nªn khai-triÓn øng-dông tin-häc vµo nh÷ng vÊn-®Ò cô-thÓ cña ViÖt-nam nh­ lµ

• c¶i-c¸ch hµnh-chÝnh,
• tèi-­u-ho¸ viÖc qu¶n-lý s¶n-xuÊt, vËn-t¶i con ng­êi vµ hµng ho¸, kÕ-to¸n xÝ-nghiÖp,
• ®µo-t¹o tay nghÒ vÒ hiÓu biÕt vÒ tin-häc còng nh­ vÒ mét ngµnh cæ-diÓn nh­ lµ y-tÕ-b¶o-hiÓm x·-héi, c¬-khÝ, canh-n«ng, thùc-phÈm, s¶n-xuÊt vµ tiÕt-kiÖm nguyªn-liÖu, s¶n-xuÊt vµ tiÕt-kiÖm n¨ng-l­îng,...

Trong vai trß b¶o-vÖ cña Nhµ N­íc vµ ®Ó gi÷ thÕ chñ-®éng th× thay v× göi lËp-tr×nh-viªn ra lµm ciÖc ë n­íc ngoµi,

• trong vßng hai n¨m tíi, ®µo-t¹o trong n­íc (nÕu cÇn thuª thµy ë n­íc ngoµi ®Õn dËy) ë bËc cao-häc kho¶ng hai tr¨m dù-¸n-tr­ëng vÒ tin-häc,
• göi nh÷ng ng­ßi ®ã ®i tu-nghiÖp t¹i nh÷ng ®¹i-häc næi tiÕng ë óc, B¾c Mü, NhËt hay ¢u-ch©u,
• khi hä trë vÒ th× bæ hä vµo nh÷ng chøc-vô t­¬ng-xøng víi kh¶-n¨ng nghÒ-nghiÖp cña hä,
• vµ lÇn l­ît giao cho hä nh÷ng tr¸ch-nhiÖm cã triÓn-väng ®Ó hä trë thµnh nh÷ng nhµ l·nh-®¹o xÝ-nghiÖp (tin-häc hay kh«ng tin-häc) t­¬nglai.

Trong vai trß kinh-doanh cña Nhµ N­íc vµ ®Ó tiÕt-kiÖm t­-liÖu th×

• khuyÕn-khÝch viÖc dïng bé ch÷ tiªu-chuÈn TCVN 5712,
• khuyÕn-khÝch khai-triÓn nh÷ng hÖ mÒm th«ng-dông tr×nh bÇy trªn mµn h×nh vµ xö-lý nh÷ng v¨n-kiÖn vµ h×nh vÏ dïng bé ch÷ tiªu-chuÈn TCVN 5712,
• khuyÕn-khÝch viÖc dÞch sang tiÕng ViÖt nh÷ng hÖ mÒm th«ng-dông tr×nh bÇy trªn mµn h×nh vµ xö-lý nh÷ng v¨n-kiÖn vµ h×nh vÏ (b¶n dÞch còng ph¶i dïng bé ch÷ tiªuchuÈn TCVN 5712),
• nÕu thÊy cÇn-thiÕt ®Ó phæ-biÕn tin-häc vµ viÖc dïng tin-häc b»ng tiÕng ViÖt th× mua l¹i së-quyÒn t¸c-gi¶ nh÷ng hÖ mÒm hay b¶n dÞch nh÷ng hÖ mÒm kÓ trªn ®Ó cho d©n tù-do dïng kh«ng ph¶i b¨n-kho¨n vÒ lÖ-phÝ,
• khuyÕn-khÝch viÖc lËp nh÷ng tr÷-liÖu b»ng tiÕng ViÖt cã thÓ tham-kh¶o ®­îc trªn m¹ng Internet vµ liªn-quan ®Õn n­íc ViÖt-nam nh­ lµ thèng-kª kinh-tÕ, luËt-lÖ Nhµ N­íc trung-­¬ng vµ Nhµ N­íc ®Þa-ph­¬ng, tiªu-chuÈn kü-nghÖ, v¨n-ho¸ vµ lÞch-sö c¸c d©n-téc thµnh-phÇn cña Quèc-gia ViÖt-nam, tµi-liÖu cã tÝnh-c¸ch gi¸o-khoa,...

Trong vai trß b¶o-hé cña Nhµ N­íc vµ ®Ó tËp-trung lùc-l­îng th× thay thÕ nh÷ng chÝnh-s¸ch hiÖn-hµnh ­u-®·i c¸c ngµnh coi lµ quan-träng b»ng mét chÝnh-s¸ch "­¬m c©y" :

• chän mét sè xÝ-nghiÖp xÐt lµ v÷ng ch¾c vÒ tµi-chÝnh còng nh­ vÒ kh¶-n¨ng s¸ng-t¹o c«ng-nghÖ,
• ký víi nh÷ng xÝ-nghiÖp ®ã hîp-®ång nghiªn-cøu vµ ph¸t-triÓn c«ng-nghÖ,
• mua cña hä (nÕu cÇn víi gi¸ cao h¬n gi¸ thÞ-tr­êng) mét sè-l­îng tèi-thiÓu s¶n-phÈm vµ dÞch-vô cÇn-thiÕt cho c¸c c¬-quan Nhµ N­íc hay ®Ó b¸n l¹i trªn thÞ-tr­êng quèc-néi vµ quèc-ngo¹i (nÕu cÇn Nhµ N­íc chÞu lç) ®Ó hä cã thÞ-tr­êng ngay lóc khëi ®Çu vµ cã th× giê tr­ëng-thµnh tr­íc khi ®u¬ng ®Êu víi ®èi-thñ ngo¹i-quèc,
• gióp hä tuyÓn vµ ®µo-t¹o tay nghÒ,
• khi ®· chän gióp mét xÝ-nghiÖp cho mét lo¹i s¶n-phÈm vµ dÞch-vô th× lµm n¶n vµ tr¸nh kh«ng gióp nh÷ng c¸-nh©n hay xÝ-nghiÖp ViÖt-nam kh¸c muèn vµo cuéc ®Ó cho xÝ-nghiÖp ®· ®­îc gióp tr­ëng-thµnh nhê mét thÞ-phÇn quèc-néi lín.

§ã lµ danh-s¸ch mµ chóng t«i nghÜ t«n-träng ba tiªu-chuÈn cña chiÕn-l­îc-häc.

Chóng t«i còng nghÜ r»ng Nhµ N­íc nªn lµm nh÷ng viÖc ®ã ®Ó ViÖt-nam cã mét thÕ m¹nh trªn thÞ-tr­êng tin-häc quèc-tÕ vµ ®Ó cho tin-häc mang phóc-lîi cho nh÷ng ngµnh kinh-tÕ kh¸c. §iÒu quan-träng lµ ph¶i gi¶i-quyÕt nh÷ng vÊn-®Ò cña ViÖt-nam tr­íc ®·. Nh÷ng vÊn-®Ò ®ã lµm phung-phÝ tµi-s¶n vµ c«ng-lao nhiÒu h¬n lµ vµi triÖu ®«-la kiÕm ®­îc nhê ®i lµm thuª cho ngo¹i-bang. XuÊt-khÈu lao-®éng, dï lµ lao-®éng trÝ-n·o, ch­a bao giê gióp mét n­íc tho¸t ra khái vßng chËm-tiÕn.