H¬n ba tuÇn ®· ®i qua tõ Héi th¶o mïa hÌ 99 (HT) tæ chøc t¹i LiÌge, song ®Õn h«m nay ban tæ chøc ®Þa ph­¬ng (BTC§P) míi cã dÞp gÆp nhau ®Ó nh×n l¹i viÖc tæ chøc HT! V× nghÜ r»ng mét vµi kinh nghiÖm rót ra ®­îc cã thÓ cã Ých cho viÖc tæ chøc c¸c kú HT tíi, vµ còng trong tinh thÇn tæ chøc trong s¸ng (glasnost !), chóng t«i xin ghi trong b¶n tin cuèi cïng nµy mét ®«i ®iÒu c¶m nhËn, mét vµi ý kiÕn cña BTC§P, vµ nhÊt lµ c¸c th«ng tin quan träng liªn quan ®Õn viÖc phæ biÕn tËp kû yÕu, còng nh­ "t­¬ng lai" cña HT, qua c¸c ý kiÕn ®Ò nghÞ cña ng­êi tham dù.

VÒ viÖc phæ biÕn vµ Ên hµnh tËp kû yÕu HT:

HiÖn nay vÉn cßn thiÕu nhiÒu bµi, v× c¸c t¸c gi¶ ®ang viÕt l¹i hay ch­a ®­îc ®¸nh m¸y... Cã lÏ khã chê ®Õn khi ®Çy ®ñ ®­îc, nªn c¸c bµi viÕt ®· hoµn chØnh sÏ ®­îc lÇn l­ît ®­a lªn website cña HT. NB: Xin ®Ó ý: §Þa chØ míi cña website HT lµ:

http://www.wright.edu/~tdung/liege99.htm

NÕu vµo ®Þa chØ: http://www.ping.be/htmh99 vÉn chuyÓn ®­îc qua ®Þa chØ míi.

Chóng t«i cã th«ng b¸o vÒ dù ®Þnh in l¹i c¸c c©u hái vµ tr¶ lêi sau mçi bµi viÕt, ®Ó ghi l¹i phÇn nµo sù sinh ®éng cña th¶o luËn, song cho ®Õn nay (31-8-1999), sè c©u hái gëi vÒ cho BTC kh«ng nhiÒu vµ kh«ng tiªu biÓu; thªm vµo ®ã cã mét sè bµi kh«ng ®­îc th¶o luËn t¹i héi tr­êng v× thiÕu th× giê. Bëi vËy, chóng t«i thÊy khã thùc hiÖn phÇn nµy, vµ xin thµnh thËt c¸o lçi cïng tÊt c¶, nhÊt lµ c¸c anh chÞ ®· gëi c©u hái.

Chóng t«i vÉn nghÜ viÖc ghi l¹i phÇn th¶o luËn lµ mét ®iÒu hay, song cã lÏ v× lÇn ®Çu nªn ch­a thùc hiÖn ®­îc; hy väng sÏ thùc hiÖn trong c¸c kú tíi.

§Ó in kû yÕu - tuyÓn tËp d­íi d¹ng s¸ch ®Ó ph¸t hµnh ë trong vµ ngoµi n­íc, BTC ®ang liªn l¹c vµ th­¬ng l­îng víi vµi nhµ xuÊt b¶n trong n­íc. Cã lÏ sÏ t¸ch lµm hai phÇn, mét phÇn vÒ ®Þnh chÕ, kinh tÕ, mét phÇn kh¸c vÒ gi¸o dôc, hîp t¸c ... Chóng t«i sÏ th«ng b¸o sau khi nhËn ®­îc tr¶ lêi.

§Ò nghÞ c¸c anh chÞ viÕng th­êng xuyªn website cña HT, download c¸c bµi khi cÇn, vµ nhÊt lµ ®õng quªn giíi thiÖu víi b¹n bÌ, ng­êi quen. Website trªn ®©y cña HT99 sÏ tån t¹i, trªn nguyªn t¾c, cho ®Õn HT-2000. Nh÷ng th«ng tin ®Çu tiªn vÒ HT-2000 còng sÏ ®­îc giíi thiÖu trªn trang nµy.
 

VÒ kÕt qu¶:

BTC§P kh«ng muèn cã mét nhËn ®Þnh nµo c¶ vÒ kÕt qu¶ cña HT. V× ë qu¸ gÇn víi nh÷ng "linh tinh", cã tªn hay kh«ng tªn, cña viÖc tæ chøc, cã lÏ chóng t«i kh«ng ®ñ kh¸ch quan ®Ó nãi vÒ sù thµnh c«ng hay kh«ng thµnh c«ng cña nã. Xin dµnh phÇn nµy l¹i cho mçi anh chÞ ®· ®Õn tham dù. NhiÒu anh chÞ ®· ®iÖn tho¹i, gëi th­ cho BTC§P chia xÎ nh÷ng suy nghÜ vµ nh÷ng gãp ý ch©n thµnh còng nh­ nhËn xÐt x¸c ®¸ng vÒ HT.

Chóng t«i chØ biÕt lµ ®· cè g¾ng tèi ®a trong kh¶ n¨ng vµ ®iÒu kiÖn cña m×nh ®Ó t¹o sù tho¶i m¸i cho mäi ng­êi vµ thµnh c«ng cña HT. Ch¾c ch¾n lµ cã mét sè sù kiÖn x¶y ra v­ît qu¸ tÇm kiÓm so¸t cña chóng t«i, BTC§P xin thµnh thËt xin lçi c¸c anh chÞ, nÕu c¸c sù kiÖn nµy cã t¹o nªn ®«i ®iÒu buån phiÒn nµo ®ã. Mong r»ng vµi bùc däc nµy, nÕu cã, ®· kh«ng lµm lÊn ¸t ®i c¸c suy nghÜ tèt ®Ñp kh¸c vÒ HT!
 

VÒ tæ chøc cô thÓ:

Nh×n chung n¬i häp tiÖn nghi, réng r·i, tho¶i m¸i, cã kh«ng gian rÊt riªng vµ còng cã nhiÒu kho¶ng trèng th©n mËt cho nh÷ng cuéc gÆp gì nhá... Khi ch­¬ng tr×nh rÊt chÆc chÏ vÒ thêi gian, viÖc ¨n-ngñ-häp t¹i cïng mét n¬i lµ hîp lý, tr¸nh di chuyÓn tiÕt kiÖm th× giê... Phôc vô cña kh¸ch s¹n kh¸ tèt, nhanh gän vµ ®óng giê (service discret mais efficace). C¸c b÷a ¨n dï kh«ng thËt ngon vµ ®Æc biÖt nh­ chê ®îi, song chÊp nhËn ®­îc so víi gi¸ c¶.

BTC§P thÊy hµi lßng vÒ quyÕt ®Þnh chän tæ chøc t¹i kh¸ch s¹n Bedford, vµ nghÜ r»ng c«ng thøc (formule) tæ chøc nµy nªn ®­îc chän cho c¸c HT trong t­¬ng lai. TiÖn nghi lµ cÇn thiÕt cho nhiÒu ng­êi (kh«ng cßn ë tuæi thanh niªn!), vµ tÝnh ra, gi¸ c¶ kh«ng ®¾t cho mét kh¸ch s¹n bèn (4) sao !.

Ph¶i nãi nÕu mäi viÖc tæ chøc ®· ®­îc th«ng suèt lµ nhê ë kinh nghiÖm vµ sù lo l¾ng hÕt m×nh cña c¸c b¹n kh¸c trong BTC§P!.
 

VÒ tµi ch¸nh:

ViÖc tæ chøc lÇn nµy qu¶ thËt lµ lÊy "n­íc l· mµ khuÊy nªn hå". Khi b¾t tay vµo viÖc tæ chøc, chóng t«i thÊy ch¼ng thÓ tr«ng cËy vµo mét sù trî gióp nµo ngoµi tiÒn tói cña BTC! Ng©n s¸ch cña hai ngµy HT ®· lªn ®Õn kho¶ng 450.000 FB (kho¶ng 11.000 euros), kh«ng kÓ c¸c tiÒn chi phÝ riªng cña ng­êi tham dù. TÊt c¶ sè tiÒn anh chÞ tham dù dï ®· thanh to¸n th¼ng víi kh¸ch s¹n hay ®ãng cho BTC§P ®Òu ®· ph¶i tr¶ cho kh¸ch s¹n trong chi phÝ ¨n-ngñ-thuª phßng häp-cµphª-b¸nh ngät-n­íc uèng (forfaitaires sÐminaire ).

PhÇn chi phÝ cßn l¹i (nh­ lµm website, fax, ®iÖn tho¹i, thuª micros, in Ên c¸c bµi viÕt, tµi liÖu, ¨n tr­a, ¨n nhÑ, di chuyÓn, vµ linh tinh kh¸c...vv..), lªn ®Õn h¬n 2.000 euros, ®Òu lµ tõ ®ãng gãp cña anh chÞ trong BTC§P (xin ®­îc më ngoÆc ®Ó c¶m ¬n anh THDòng (Dayton) ®· gãp cho 200 US$). Bëi vËy BTC§P ®· ch¼ng thÓ cã mét gióp ®ì nµo kh¸c cho ng­êi tham dù, ngoµi viÖc s¾p xÕp cho kho¶ng 15 anh chÞ vÒ nghØ t¹i nhµ riªng trong vïng.

Riªng ®èi víi c¸c anh tõ VN, cuèi cïng, BTC chØ ®· tranh thñ ®­îc vÐ m¸y bay vµ chi phÝ ¨n ë cho ba (3) ng­êi do ®¹i häc LiÌge, ®¹i häc Leuven vµ Vietnamese Heritage Institute tµi trî. Hai (2) anh kh¸c ®· ®Õn tham dù HT nh­ mäi ng­êi kh¸c, cã nghÜa lµ hoµn toµn tù chÞu mäi phÝ tæn. Theo hiÓu biÕt vµ ký øc cña nhiÒu ng­êi, ®©y cã lÏ lµ lÇn ®Çu tiªn cã sù kiÖn nh­ vËy, vµ ch¾c ch¾n ®©y lµ mét sù kiÖn ®Çy khÝch lÖ cho HT, t¹o mét tiÒn lÖ cho t­¬ng lai...

HiÖn nay, chóng t«i ®ang cè g¾ng xin ®¹i häc LiÌge mét trî cÊp nhá (kh«ng qu¸ 500 euros) cho viÖc in tËp kû yÕu.
 

VÒ ng­êi tham dù vµ môc ®Ých HT:

Khi nãi vÒ ng­êi tham dù (®èi t­îng) mét cuéc häp mÆt, thËt khã thÓ t¸ch rêi víi môc ®Ých-môc tiªu cña nã. Mçi ng­êi cã thÓ ®Õn dù HT v× thu hót bëi mét môc ®Ých, mét bµi nãi, mét t¸c gi¶....

Cã 80 ng­êi vÒ tham dù HT99, trong ®ã cã h¬n 10 ng­êi chØ dù mét ngµy; trong phßng häp lóc nµo còng cã tõ 60 ®Õn 65 ng­êi. "Anh hïng hµo kiÖt" ®Õn tõ 11 n­íc kh¸c nhau: xa nhÊt lµ tõ NhËt (1), ViÖt nam (5), råi ®Õn Mü (8), Canada (1), ë ¢u ch©u tõ Thôy sÜ (3), Anh (1), §øc (6), Hßa Lan (4), GD Luxembourg (1), Ph¸p (16) vµ cuèi cïng tõ BØ (24). V× con sè trªn v­ît qu¸ møc dù trï, nªn BTC§P (rÊt tiÕc) ®· cã tõ chèi mét sè nhá ng­êi ®· ghi tªn qu¸ trÔ.

Trong thêi buæi lßng ng­êi ly t¸n, nhiÖt t×nh trèng v¾ng nµy, con sè ng­êi tham dù trªn tù nã mang nhiÒu ý nghÜa tÝch cùc, ®Æc biÖt cho sè ng­êi ViÖt ë n­íc ngoµi vÉn cßn Ýt nhiÒu quan t©m ®Õn hiÖn t×nh ®Êt n­íc. NhÊt lµ viÖc, xin ®­îc phÐp nãi theo ng«n ng÷ truyÖn kiÕm hiÖp, cã nhiÒu "nh©n vËt, cao thñ hay qu¸i kiÖt vâ l©m" ®· tõ l©u g¸c kiÕm giang hå, mai danh Èn tÝch, nay l¹i thÊy xuèng nói, xuÊt hiÖn t¹i HT. Còng cã mÆt vµi thiÕu hiÖp ®ang tuæi ®«i m­¬i!

Riªng ®èi víi ng­êi viÕt mÊy dßng nµy, thËt Êm lßng khi thÊy anh TVThä tõ Tokyo, vµ nhiÒu anh chÞ kh¸c lÆn léi mÊy ngµy ®­êng..., thËt vui khi gÆp l¹i bao b¹n cò nh­ anh V§Trinh (Lausanne), NCHµn (Paris), §TiÕn (OrlÐans), TVCung (§øc)... sau h¬n 10 n¨m xa c¸ch, vµ còng ®­îc lµm quen víi bao anh chÞ kh¸c, tõ l©u ®· nghe tªn, nay míi ®­îc gÆp mÆt. Sù cã mÆt cña anh M§Th¾ng nh¾c l¹i cho nhiÒu b¹n bÌ tiÕng "h¸t tõ ®ång hoang" cña thêi sinh viªn s«i næi, vµ chÆng ®­êng dµi ba m­¬i n¨m cña cuéc sèng tha h­¬ng, song vÉn lu«n "khãc c­êi theo vËn n­íc næi tr«i"...

ThËt vËy, gÆp l¹i b¹n cò, lµm quen b¹n míi... vÉn lµ mét sinh ho¹t x· héi cña mäi cuéc häp mÆt. Thªm vµo ®ã, tõ HT Frankfurt 5/1989 ®Õn nay, t¹i ¢u ch©u kh«ng cã c¬ héi häp mÆt nµo t­¬ng tù trong phong trµo, nªn hiÖn nay, nhu cÇu gÆp gì lµ kh«ng nhá, vµ thËt sù ®ã trë thµnh mét môc ®Ých kh«ng Ýt quan träng cña HT.

C¸c anh NM¹i, TLai, §TX­¬ng, §UVËn, NTTèng ®· kh«ng qu¶n ng¹i ®­êng xa, tèn kÐm, vµ bao khã kh¨n, phøc t¹p kh¸c ®Ó ®Õn gãp mÆt vµ tiÕng nãi. Sù tham gia ®«ng ®¶o vµ ®¸ng hoan nghªnh nµy lµm s¸ng thªm mét môc ®Ých kh¸c, dï cßn chØ lµ mét h¹t muèi bá biÓn, HT lµ mét c¸i g× ®ã h­íng vÒ viÖc trao ®æi giao l­u trªn l·nh vùc v¨n ho¸, trÝ tuÖ, gi÷a giíi trÝ thøc ViÖt nam ë trong vµ ngoµi n­íc.

Nªn xem HT LiÌge kh«ng chØ lµ nèi tiÕp cña HT BiÓn §«ng t¹i New York (Mü, 8/1998) mµ cßn lµ thõa kÕ cña HT-ViÖtNam t¹i Dourdan (Ph¸p, 5/1988) vµ Frankfurt (§øc, 5/1989). Do kho¶ng c¸ch 10 n¨m, cã nhiÒu anh chÞ ®Õn HT99 víi tinh thÇn Dourdan-Frankfurt, cã anh chÞ kh¸c ®Õn v× tinh thÇn New York.

Dï muèn dï kh«ng, HT Dourdan hay Frankfurt ®· mang nhiÒu "tÝnh phong trµo", cã nhiÒu hoan h«-®· ®¶o cña mét sinh ho¹t chÝnh trÞ (kh«ng tr¸nh ®­îc trong kh«ng khÝ cña thêi kú ®Çu ®æi míi). T¹i New York, ®· cã nhiÒu cè g¾ng ®Ó HT mang "tÝnh khoa häc" h¬n. Sù kh¸c biÖt vÒ c¶m nhËn nµy ®· ¶nh h­ëng nhiÒu trªn néi dung c¸c bµi nãi vµ cuéc th¶o luËn.

Song kh«ng ph¶i v× vËy mµ ®Ó quªn ®i môc tiªu l©u dµi cña HT lµ n¬i tr×nh bµy vµ th¶o luËn c¸c c«ng tr×nh cã gÝa trÞ... vÒ mét ®Ò tµi nµo ®ã (viÖc chän chñ ®Ò vµ ®Ò tµi... lµ mét vÊn ®Ò kh¸c!), hay c¸c bµi viÕt mang Ýt nhiÒu tÝnh nghiªn cøu, khoa häc (cã cÇn ph¶i nh¾c l¹i ch¨ng !). Khi mµ ng«n ng÷ cßn nhiÒu bÊt ®ång (dï cïng nãi tiÕng ViÖt !), tÝnh khoa häc, sù nghiªm tóc khi ®i t×m, suy nghÜ, nh×n th¼ng vµ t«n träng sù thËt... cã thÓ sÏ lµm cho viÖc giao l­u trao ®æi... cã thÓ ®­îc dÔ dµng h¬n, hiÖu qu¶ h¬n (!).

Theo ý kiÕn nhiÒu ng­êi, vÒ ®iÓm nµy, cã lÏ BTC HT kú tíi cÇn ®Þnh nghÜa (nãi l¹i !) râ h¬n môc ®Ých-môc tiªu vµ yªu cÇu cña HT ®Ó tr¸nh bít ®i nh÷ng ngé nhËn.

NghÜ cho cïng, ®· ®Õn lóc cÇn b×nh th­êng ho¸ HT, v× trªn thùc tÕ HT chØ lµ mét sinh ho¹t tri thøc b×nh th­êng vµ cÇn thiÕt cña bÊt cø céng ®ång trÝ trøc nµo. BTC HT cÇn thùc sù cè g¾ng h¬n trong giíi thiÖu ®Ó gi¶m bít ®i nh÷ng lo¹i c¶m nhËn (®Çy tÝnh passionel), nh÷ng ®¸nh gi¸, phª ph¸n ®Çy tÝnh chÝnh trÞ vµ hå ®å nh­: HT lµ ®Ó "x¸ch ®éng chèng chÝnh quyÒn", hay ng­îc l¹i lµm HT lµ "theo chÝnh quyÒn"! (vÞ trÝ cña nh÷ng ng­êi ®øng "gi÷a hai lµn ®¹n" thËt kh«ng bao giê ®¬n gi¶n c¶!).

Cã lÏ cÇn thªm vµi kú häp n÷a ®Ó cã thÓ tr¶ HT vÒ l¹i víi HT: ®ã lµ n¬i gÆp gì tho¶i m¸i vµ th©n t×nh ®Ó th¶o luËn trong tinh thÇn nghiªm tóc vµ khoa häc. Mong thay!
 

VÒ bµi nãi vµ th¶o luËn:

§· cã 27 bµi tr×nh bµy vµ th¶o luËn t¹i HT, theo sù ph©n phèi ®Þa lý nh­ sau: ViÖt nam (5), NhËt (1), Canada (1), Mü (6), Anh (1), Thôy sÜ (1), Ph¸p (7), §øc (1) vµ BØ (4). BTC rÊt tiÕc lµ ®· cã 3 bµi kh«ng ®­îc chän vµo ch­¬ng tr×nh. Cã sù qu©n b×nh vÒ c¸c ®Ò tµi: trong chñ ®Ò "§Þnh chÕ vµ thÓ chÕ", cã 7 bµi vÒ c¸c vÊn ®Ò chung, 7 bµi vÒ c¸c vÇn ®Ò cô thÓ liªn quan ®Õn ViÖt nam, vµ 3 bµi liªn quan ®Õn ®«ng nam ¸. Trong chñ ®Ò "Gi¸o dôc, hîp t¸c", cã 5 bµi vÒ c¸c vÊn ®Ò chung vµ 5 bµi vÒ c¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn ViÖt nam.

PhÇn lín c¸c t¸c gi¶ ®Òu lµ gi¸o s­ ®¹i häc (20), nhµ nghiªn cøu (3), nghiªn cøu sinh (1), chuyªn gia ng©n hµng lín (1) vµ c¸c tæ chøc quèc tÕ (2); mçi t¸c gi¶ ®Òu ®· cã nhiÒu n¨m nghiªn cøu trong ngµnh, hay ®· theo dâi vÊn ®Ò ®­îc tr×nh bµy, hay ®· cã nhiÒu n¨m lµm viÖc, hîp t¸c víi ®ång nghiÖp ë VN trong l·nh vùc kinh tÕ, gi¸o dôc ®¹i häc. §iÒu nµy phÇn nµo b¶o ®¶m gi¸ trÞ vµ chÊt l­îng cña hÇu hÕt c¸c bµi viÕt.

¥ ®©y cã vµi kinh nghiÖm cÇn nªu vµ ®Ó ý cho c¸c HT tíi :

(i) §Ò tµi c¸c bµi nãi thËt phong phó, ®a d¹ng, nhiÒu mµu nhiÒu vÎ. Tr¶i dµi tõ vÊn ®Ò ®Þnh chÕ, thÓ chÕ, chÝnh trÞ, qua kinh tÕ, x· héi, ®Õn gi¸o dôc, hîp t¸c ph¸t triÓn, vµ cuèi cïng vÒ víi ViÖt kiÒu. §ã lµ nÐt ®Æc biÖt cña HT99, thÓ hiÖn sù ngµy cµng ®a d¹ng vÒ kh¶ n¨ng vµ quan t©m cña c¸c t¸c gi¶ (vµ cña ng­êi tham dù), còng nh­ sù tin cËy ®èi víi HT nh­ lµ mét diÔn ®µn thÝch øng ®Ó th¶o luËn.

Song cã nhiÒu ý kiÕn (x¸c ®¸ng) cho r»ng så bµi nãi lµ kh¸ nhiÒu cho thêi gian hai ngµy, kh«ng cho phÐp sù chó ý vµ tËp trung!

(ii) Nh­ ®· nãi ë trªn, do sù quan t©m kh¸c nhau, khã tr¸nh ®­îc thùc tÕ lµ néi dung c¸c bµi viÕt vµ th¶o luËn vÉn cßn chen lÉn gi÷a "tÝnh khoa häc", "tÝnh phong trµo" vµ "tÝnh thêi sù" (song ®· cã nh÷ng thay ®æi kh«ng nhá: t«i nhí t¹i Frankfurt 5/1989, anh NTNghÜa ®· tr×nh bµy mét bµi nghiªn cøu vÒ lµng x· VN, vµ thËt sù ®· bÞ cö täa ph¶n ®èi... v× thêi ®ã ch¼ng mÊy ng­êi thÝch thó nghe c¸c ®Ò tµi kh«ng thêi sù nµy; kú nµy, bµi nãi cña anh TLai còng vÒ lµng x· ®· ®­îc l¾ng nghe, cã lÏ nhê kÕt hîp ®­îc tÝnh khoa häc v¸ tÝnh thêi sù). NghÜ cho cïng, thËt khã mµ tr¸nh ®i vµo thêi sù khi bµn ®Õn VN !.

(iii) Do viÖc BTC chØ nhËn ®­îc phÇn lín c¸c bµi viÕt vµo ngµy cuèi, nªn viÖc ®äc vµ phª b×nh, ®Ò nghÞ söa ch÷a..... bëi c¸c ng­êi ®äc (reviewers) ®· kh«ng ®­îc thùc hiÖn nghiªm tóc, hay kh«ng thùc hiÖn g× c¶. Tõ ®ã, BTC ®· cã phÇn kh«ng tö tÕ (fair) víi c¸c t¸c gi¶ gëi bµi ®óng thêi h¹n, vµ còng ®· kh«ng theo ®óng mét ph­¬ng ph¸p lµm viÖc chÝnh nh»m b¶o ®¶m phÇn nµo chÊt l­îng vµ sù phï hîp víi môc tiªu, chñ ®Ò... cña c¸c bµi viÕt.

Trong c¸c kú HT tíi, c¸c t¸c gi¶ cÇn t«n träng h¬n c¸c deadlines do BTC ®Ò ra, vµ BTC cÇn tiÕn hµnh kü cµng giai ®o¹n nhËn tãm t¾c (abstracts) ®Ó chän, ®äc tr­íc, phª b×nh c¸c bµi ®­îc chän.

(iv) ViÖc chän bµi bëi mét ban ®äc bµi ®éc lËp còng sÏ gióp cho BTC tr¸nh ®­îc nh÷ng ®ông ch¹m, tranh luËn... kh«ng cÇn thiÕt víi c¸c t¸c gi¶, vµ còng gióp cho BTC§P tr¸nh ®­îc nh÷ng khã kh¨n, ¸p lùc tõ nhiÒu phÝa.

(v) V× viÖc phÇn lín c¸c bµi chØ ®­îc ph¸t t¹i HT, nªn cã Ýt ng­êi ®· ®äc tr­íc. Thªm vµo ®ã, kh«ng ph¶i t¸c gi¶ nµo còng cã tµi ¨n nãi ®Ó thu hót sù chó ý cña cö täa, diÔn ®¹t hÕt ý m×nh trong vßng 15 phót... nªn kÕt qu¶ ®¸ng tiÕc lµ kh«ng cßn ®ñ th× giê cho viÖc th¶o luËn víi héi tr­êng. Cã lÏ mét vµi t¸c gi¶ ®· buån phiÒn v× viÖc nµy!  §Ó cã cuéc th¶o luËn thÝch thó, cã lÏ cÇn gëi c¸c bµi viÕt Ýt nhÊt hai (2) tuÇn lÔ tr­íc ngµy HT ®Ó ng­êi tham dù cã thÓ ®äc tr­íc.

(vi) Trong t­¬ng lai, chóng t«i nghÜ BTC kh«ng nh÷ng cÇn giíi h¹n sè bµi tr×nh bµy t¹i héi tr­êng ®Ó cßn cã thÓ chän ®­îc nh÷ng b¶n b¸o c¸o cã chÊt l­îng nhÊt, mµ cßn cã sù kh¸c biÖt vÒ th× giê (ch¼ng h¹n nh­ 1 giê cho "confÐrences plÐnaires" vµ 30 phót cho "communications").

(vii) CÇn cã sù ph©n chia tr¸ch nhiÖm râ rµng h¬n gi÷a "BTC quèc tÕ" (comitÐ scientifique international) vµ BTC§P (comitÐ local d’organisation).

(viii) V× nhu cÇu gÆp gì vµ t×m hiÓu lµ lín, vµ ®Ó phÇn nµo chuÈn bÞ cho cuéc HT chung, cã lÏ nªn cã nh÷ng cuéc héi th¶o nhá, liªn ®Þa ph­¬ng, nhÊt lµ ë nh÷ng vïng biªn giíi t¹i ¢u ch©u (ch¼ng h¹n nh­ vïng ba biªn giíi BØ, §øc, Hßa Lan).
 

Y kiÕn cña anh chÞ tham dù vÒ HT-2000:

T¹i LiÌge, BTC ®· cã hái ý kiÕn vÒ viÖc tæ chøc HT-2000 víi 5 c©u hái. Sau ®©y lµ c¸c ý kiÕn tiªu biÓu :

- c©u hái 1 vÒ môc tiªu vµ h×nh thøc HT : 50% nh­ hiÖn nay, 50% cho r»ng cÇn thay ®æi.

CÇn thay ®æi : - x¸c ®Þnh râ h¬n môc tiªu HT cho nhiÒu n¨m tíi (nh­ viÖc ®Ó nhËn ra bèi c¶nh hiÖn t¹i cña VN vµ thÕ giíi, t×m hiÓu c¸c vÊn ®Ò vµ chiÕn l­îc ph¸t triÓn, giao l­u gi÷a trÝ thøc ViÖt kiÒu, còng nh­ gi÷a trÝ thøc trong vµ ngoµi n­íc...vv..) ; - gi¶m bít sè bµi nãi ®Ó cã th× giê th¶o luËn s©u; - tæ chøc th¶o luËn nhãm trªn c¸c ®Ò tµi chÝnh; - phæ biÕn bµi tr­íc, ®Õn HT chØ nªu nhanh vÊn ®Ò ®Ó cïng bµn luËn t¹o ra kh«ng khÝ sinh ®éng h¬n...vv...

- c©u hái 2 vÒ chñ ®Ò cho HT 2000 : cã thËt nhiÒu ®Ò nghÞ kh¸c nhau (kh«ng theo thø tù quan träng) :

(a) VN tr­íc thÒm thiªn niªn kû míi : c¬ héi vµ th¸ch thøc; (b) ph¸t triÓn ë c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn, quan hÖ nam-b¾c, vÞ trÝ cña VN; (c) con ng­êi ViÖt nam : ­u ®iÓm vµ nh­îc ®iÓm !; (d) trÝ tuÖ vµ kinh nghiÖm cña ng­êi ViÖt ë n­íc ngoµi trong viÖc ph¸t triÓn VN: c¸c vÊn ®Ò cô thÓ vµ khung ph¸p lý; (e) gi¸o dôc ®¹i häc vµ trªn ®¹i häc ë VN; lµm thÕ nµo ®Ó c¶n sù xuèng dèc cña gi¸o dôc; (f) tiÕp tôc v/® ®Þnh chÕ, thÓ chÕ, x· héi d©n sù, kinh tÕ, x· héi ...vv..

- c©u hái 3 vÒ n¬i tæ chøc : ¢u ch©u (§øc (Berlin) hay Ph¸p) hay B¾c Mü (California, QuÐbec).

- c©u hái 4 vÒ thêi gian : trong hÌ, ®Çu th¸ng 7, hay cuèi th¸ng 8.

- c©u hái 5 vÒ lý do ®Õn dù (kh«ng theo thø tù quan träng) : (a) ®Ò tµi phï hîp vµ/hay cã bµi viÕt; (b) ®Ó häc hái vµ thÊy bæ Ých; sau khi dù HT99, thÊy vui vµ cã ý nghÜa; (c) muèn ®­îc nghe c¸c nghiªn cøu, th«ng tin vÒ VN; quan t©m, lo l¾ng ®Õn hiÖn t×nh VN...; (d) gÆp l¹i anh chÞ viÖt kiÒu tõ bèn ph­¬ng; gÆp l¹i b¹n cò vµ cã thªm quan hÖ míi ..vv...

Sau h¬n 10 n¨m g¸c kiÕm giang hå, kh«ng ®Ó t©m ®Õn chuyÖn ©n o¸n, thÞ phi trong phong trµo hay céng ®ång, ®èi víi anh chÞ trong BTC§P ë BØ, viÖc tæ chøc HT ®· lµm cho nhiÒu ng­êi thÊy trÎ l¹i, ®­îc sèng l¹i víi nh÷ng c¶m xóc x­a!  Lµm viÖc trong giíi ®¹i häc, ai ch¼ng ®· tõng tham gia tæ chøc hay tham dù (v« sè) sÐminaires, symposia, confÐrences..., song HT nµy ®Æc biÖt, kh«ng gièng nh÷ng HT khoa häc kh¸c tõ viÖc tæ chøc ®Õn viÖc tham dù, v× cã hai ch÷ ViÖt nam! Khã vµ hay ë chç kÕt hîp ®­îc chuyÖn chuyªn m«n, nghÒ nghiÖp, khoa häc... víi chuyÖn n­íc non (víi tÊt c¶ thùc t¹i vµ nghÞch lý).

Anh chÞ tõ xa, thËt xa ®Õn lµm cho chóng t«i Êm lßng. Sù hµi lßng vµ vui vÎ cña anh chÞ khi chia tay lµm chóng t«i quªn mÖt nhäc, quªn ®iÒu bùc däc, quªn nh÷ng ¸p lùc tõ ®ñ mäi phÝa, vµ nhÊt lµ ®· kh«ng tiÕc ®· ®Çu t­ nhiÒu th× giê t©m søc... ®Ó g©y cuéc sum häp, ®Ó b¾t l¹i nhÞp cÇu !. Ch¾c ch¾n ®©y sÏ m·i lµ mét kû niÖm ®Ñp cña t×nh ng­êi, t×nh ®ång bµo, cña sù chia xÎ vµ c¶m th«ng. ChØ tiÕc lµ hai ngµy qua ng¾n, kh«ng ®ñ thêi gian ®Ó th¶o luËn, ®Ó hµn huyªn. Xin c¶m ¬n, vµ xin mäi ng­êi bá qua cho nh÷ng thiÕu sãt khã tr¸nh khái.

GÆp l¹i b»ng h÷u th× vui nhiÒu, song còng kh«ng tr¸nh ®­îc ®«i ®iÒu c¶m kh¸i: Dourdan, Frankfurt, New York, LiÌge..., xin ®­îc phÐp trë l¹i víi ng«n ng÷ truyÖn kiÕm hiÖp, HT ngµy cµng tr­ëng thµnh; néi c«ng b¶n l·nh cña anh em ngµy cµng t¨ng, cµng th©m hËu, c«ng lùc nhiÒu ng­êi ®· ®¹t møc th­îng thõa, song tãc ai còng ®· ng¶ mµu... Mét anh nµo cã nãi t¹i HT: "chóng t«i kh«ng cßn nhiÒu th× giê n÷a"; thËt ®óng lµ mét "tiÕng kªu th­¬ng", lµm chóng t«i nhí l¹i c©u th¬ NguyÔn BÝnh : "Quª nhµ xa l¾c xa l¬ ®ã, ngo¶nh l¹i tha hå m©y tr¾ng bay !".

Hy väng vµ tin t­ëng r»ng "sãng tr­êng giang ®ît sau sÏ lïa ®ît tr­íc", nhiÒu g­¬ng mÆt cña thÕ hÖ trÎ (h¬n) sÏ xuÊt hiÖn trong nh÷ng kú häp mÆt tíi.

Xin hÑn gÆp l¹i anh chÞ: dï ë Paris hay New York, GenÌve hay QuÐbec, Berlin hay Hµ néi, San Francisco hay Sµi gßn, th× vÉn víi c©u chuyÖn dµi cña quª h­¬ng!.
 

ngµy 31 th¸ng 8 n¨m 1999

NguyÔn Minh Thä                                         NguyÔn Huúnh Mai
(Leuven)                                                         (LiÌge)
 

9/4/99/21:48